ŞƏHRİYAR

HEYDƏRBABAYA SALAM

BİRİNCİ HİSSƏ

Heydərbaba, ildırımlar şaxanda,
Sellər, sular şaqqıldayıb axanda,
Qızlar ona səf bağlayıb baxanda,
Salam olsun şövkətizə, elizə,
Mənim də bir adım gəlsin dilizə.

Heydərbaba, kəhliklərin uçanda,
Kol dibindən dovşan qalxıb qaçanda,
Baxçaların çiçəklənib acanda,
Bizdən də bir mümkün olsa yad elə,
Açılmayan ürəkləri şad elə.

Bayram yeli çardaxları yıxanda,
Novruzgülü, qar çiçəyi çıxanda,
Ağ buludlar köynəklərin sıxanda,
Bizdən də bir yad eləyen sağ olsun,
Dərdlərimiz qoy dikəlsin, dağ olsun.

İMADƏDDİN NƏSİMİ

"SIĞMAZAM"

Məndə sığar iki cahan, mən bu cahana sığmazam!

Gövhəri-laməkan mənəm, kövnü məkana sığmazam!

Ərş ilə fərşü kafu nun, məndə bulundu cümlə çun,

Kəs sözünü və əbsəm ol, şərhü bəyanə sığmazam.

Kövnü məkandır ayətim, zatinədir bidayətim,

Sən bu nişanda bil məni, bil ki, nişanə sığmazam.

Kimsə gümanı zənnilə olmadı həqqilə biliş,

Həqqi bilən bilir ki, mən zənnü gümanə sığmazam.

MƏMMƏD ARAZ

YA  RƏBBİM, BU DÜNYA SƏN QURAN DEYİL

İnsandan insana körpümüz sınıb,

Ya rəbbim, hamımız sənə sığınıb.

Özünü özündə itirib insan,

Didişmə dişləri bitirib insan.

İçdiyi zəhərdir, qusduğu zəhər,

Qəhəri bəhərdir, bəhəri qəhər.

Ya rəbbim, bizlərə qaytar bizləri,

Şeytan qulağında axtar bizləri,

Tələsi yoxların cələsi işlək;

Cələsi yoxların tələsi işlək;

Çaparlıq istəsək - yolumuz kəsik,

Qılınca əl atsaq - qolumuz kəsik.

Ya rəbbim, əl açdıq, tut əlimizdən,

MƏMMƏD ARAZ

DÜNYA SƏNİN, DÜNYA MƏNİM...

Bir taleyin oyununda cütlənmiş zərik,

Yüz il qoşa atılsaq da qoşa düşmərik.

Bir zərrənin işığına milyonlar şərik,

Dünya sənin,

Dünya mənim,

Dünya heç kimin...

Çevrəsindən çıxsa əgər sevda fırfıran,

Bir ümidin ətəyindən tutub da fırlan,

Eşidərsən: pıçıldayır yıxılan, duran,

Dünya sənin,

Dünya mənim,

Dünya heç kimin...

FÜZULİ

Məni candan usandırdı, cəfadən yar usanmazmı?

Fələklər yandı ahimdən, muradım şəm'i yanmazmı?

Qəmi bimarinə canan dəvayi-dərd edər ehsan,

Neçün qılmaz mənə dərman, məni bimar sanmazmı?

Qəmim pünhan tutardım mən, dedilər yarə qıl rövşən,

Desəm, ol bivəfa bilməm, inanarmı, inanmazmı?

ŞƏHRİYAR

SƏHƏNDİYYƏ

Şah dağım, çal papağım, el dayağım, şanlı Səhəndim,

başı tufanlı Səhəndim

Başda Heydərbaba tək qarla, qırovla qarışıbsan

Son ipək telli buludlarla üfüqdə sarışıbsan

Savaşırkən barışıbsan

Göydən ilham alalı sirri səmavata deyərsən

Hələ ağ kürkü bürün, yazda yaşıl don da geyərsən

Qoradan halva yeyərsən

Döşlərində sonalar sinəsi tək şux məmələrdə

Nə şirin çeşmələrin var

O yaşıl telləri yel hörmədə, aynalı səhərdə

İşvəli eşmələrin var

Qoy yağış yağsa da yağsın, sel olub axsa da axsın,

Yanlarında dərələr var

Qoy qələmqaşların uçsun fərələrlə, hamı baxsın

Başlarında herələr var, sıldırımlar, sərələr var

O ətəklərdə nə qızlar yanağı lalələrin var

Quzular otlayaraq neydə nə xoş nalələrin var

Ay kimi halələrin var

ŞƏHRİYAR

 

XAN NƏNƏ !

Xan nənə! hayanda qaldın

Belə başıva dolanım

Necə mən səni itirdim?

Da sənin tayın tapılmaz

Sən ölən gün əmmə gəldi,

Məni getdi ayrı kəndə

Mən uşaq nə anlıyaydım?

Başımı gatıp uşaqlar

Neçə gün mən orda galdım.

Gayıdıp gələndə baxdım

Yerivi yığışdırıplar

Nə özün və nə yerin var.

"Hanı Xan nənəm?"-Soruşdum.

HƏBİB SAHİR

MƏNDƏN SALAM DEYİN GÖZƏL TƏBRİZƏ

Şəfəqlərdə uçan axşam quşları
Məndən salam deyin gözəl Təbriz'ə
Qatar ilə gedən vətənə sarı
Arxadaşlar, bir baş vurun da bizə

Açın mənim taxta sınıq qapımı
Görün əziz anam yoldan gəldi mi
Uşaqlarım görün unutmuş qəmi
Yoxsa ölüm aclıq verib diz dizə

HƏBİB SAHİR

YURD MAHNISI

Bir yerdə savaş qopsa da,
Bir yerdə barışdı.
Bax ASTARADA güllü bahar,
XOYDA da qışdı.
Əlvandı sarı dağlarımız
Sanki naxışdı.

Başdan-başa AZƏRBAYCAN
Baği-canandı.
Mavi XƏZƏRİN pərdəsi
Min rəng çalandı.
El ordusudur, qalası
Qarlı SAVALANDI.

Yurdumda axar çaylar,
Üzüm bağları vardır.

SƏMƏD VURĞUN

ŞAİR, NƏ TEZ QOCALDIN SƏN!

Nemətsə də gözəl şer,

Şair olan qəm də yeyir.

Ömrü keçir bu adətlə,

Uğurlu bir səadətlə.

Görən məni nədir deyir:

Saçlarına düşən bu dən?

Şair, nə tez qocaldın sən!

Dünən mənə öz əlində

Gül gətirən bir gəlin də

Gözlərində min bir sual

Heykəl kimi dayandı lal…

O bəxtəvər gözəlin də

Mən oxudum gözlərindən:

Şair, nə tez qocaldın sən!

BƏXTİYAR VƏHABZADƏ

ANA DİLİ

Dil açanda ilk dəfə «ana» söyləyirik biz,
«Ana dili» adlanır bizim ilk dərsliyimiz.
İlk mahnımız laylanı anamız öz südüylə
İçirir ruhumuza bu dildə gilə-gilə.

Bu dil bizim ruhumuz, eşqimiz, canımızdır,
Bu dil bir-birimizlə əhdi-peymanımızdır.
Bu dil tanıtmış bizə bu dünyada hər şeyi,
Bu dil əcdadımızın bizə miras verdiyi

Qiymətli xəzinədir…onu gözlərimiz tək
Qoruyub, nəsillərə biz də hədiyyə verək.

SƏMƏD VURĞUN

(“Muğan” poemasından)

De, yolun düşdümü Muğan düzünə?
Piyada gəzdinmi çölləri sən də’?
Söz qoşub ceyranın qara gözünə,
Dincini aldınmı bir göy çəməndə?

Yerdən ayağını quş kimi üzüb,
Yay kimi dartınıb, ox kimi süzüb,
Yenə öz sürünü nizamla düzüb,
Baş alıb gedirsən hayana, ceyran?

HƏBİB SAHİR

ARZI....

İstərəm qəmli və tufanlı gecə yolçulara
Bir fanus tək ya da qutb ulduzu tək rəhbər olam.

İstərəm yay günü çöllərdə axar bir su olub
Dum-duru gözyaşı tək yolda çuxur içrə dolam.

İstəməm nəqş-u nigarım qala şe'rim oxuna
İstərəm bir sızı həsrət tək ürəklərdə qalam.

Unudursa məni el, çəkməsə tarix adımı
İstərəm ay təki yurd üstə gecə şövq salam.

NƏSİMİ

Düşdü yеnə dəli könül gözlərinin хəyalinə,

Kim nə bilir bu könlümün fikri nədir, хəyali nə?

Al ilə ala gözlərin aldadı aldı könlümü,

Alını gör nə al еdər, kimsə irişməz alinə.

Huşəng Cəfəri

YAR GEDƏNDƏ

Baxdım dalısıca yar gedəndə,
Bir yolda dedim baxar gedəndə,
Baxdı qapıdan geçəndə güldü,
Bilmirdi ürək umar gedəndə.

Huşəng Cəfəri

SAVALAN

Uçur ilhamım o quşlar kimi ki Yaz vədəsində

Qovzanır maavi göyə ta uca baş bir dağa qonsun

Körpə qartal kimidir

Gah cəkilir gözdən itincək

Əylənir gah savalan eşqinə, ağdan- ağa qonsun

Hər uca dağ ki görürsən başı qarda ağarandır

Ora bil ki savalandır.

Amma yox !

Hər uca dağ səsimi alsada tez qeytərəcəkdi

Səsi qeytərmək həman, yel biləcəkdi

Axı yel yolçudu getgin o ki söz saxlıya bilməz

Yel sözü qapdı qaçırdar onu kim haqlıya bilməz

Yel gedərgindi pıçıldar sözü kollar qulağında

Sözü qurban eliyər qırnada qanqal ayağinda

Çevirər söz çanağında

Calayar dağlara hər bir sözü min söz törədəndi

Bilmirəm sirrı nədəndi

Yel gedərgindi yeli saxlamaq olmaz

Yelə bel bel bağlamağ olmaz.

NAZİM HİKMET

Nazim Hikmet (1902 - 1963)

Akşam gezintisi

Hapisten çıkmışın
Çıkar çıkmaz da
Gebe koymuşun karını
Takmışın koluna
Geziyorsun akşamüstü mahallede
Karnı burnunda hatunun
Nazlı nazlı taşıyor mukaddes yükünü
Sen saygılı ve kibirlisin
Hava serin
Üşümüş bebek elleri gibi
Bir serinlik
Avuçlarına alıp onu ısıtasın gelir

NAZİM HİKMET

Nazim Hikmet (1902 - 1963)

Yanında yatan kim?
Yanlızlık değil....


Uyandın nerdesin?
Evinde.
Alışamadın hala uyanır uyanmaz evinde olmaya
On üç yıl hapiste kalmanın sersemliklerinden biri de bu.
Yanında yatan kim?
Yalnızlık değil
                            karın
Uyuyor melekler gibi mışıl mışıl
Yaraştı hatuna gebelik
Saat kaç?
                         sekiz
Demek ki akşama kadar emniyettesiniz
Çünkü teamüldendir
Polis ev basmaz güpe gündüz.

Huşəng Cəfəri

"Yar Ağladı"

Yarın boyun qucaqladım yar ağladı mən ağladım
Yığışdı qonşular bütün car ağladı mən ağladım

Başında qar qalan dağa danışdım ayrılıq sözün
Bir ah çəkib başındakı qar ağladı mən ağladım

Tarımda nar ağacları məni görüb danışdılar
Boyumu zeytun oxşadi nar ağladı mən ağladım

ZƏLİMXAN YAQUB

MƏN SƏNİN QƏLBİNƏ NECƏ YOL TAPIM?

Gəl mənim ömrümün şirin dünyası,

Məhəbbət adlanan pirin dünyası,

Fərhad əfsanəsi, şirin dünyası,

Qalamı uçurum, qayamı çapım,

Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?

Ömrüm sənə sarı düşən güzardı,

Əvvəli beşikdi, sonu məzardı,

Ay Allah, bu azar nə xoş azardı,

Ürək ağrılarım, könül əzabım,

Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?